2024-cü il üzrə təsdiq edilmiş yanacaq-enerji balansında qazdan istifadə istiqamətlərini pozaraq müvafiq qaydada razılaşdırmadan elektrik enerjisini ixrac etdiyinə görə, “Azərenerji” ASC-nin Prezidenti Balababa Hüseynağa oğlu Rzayevə şiddətli töhmət elan edilib. Bu xəbər ictimaiyyətdə müzakirələrə səbəb olub. “Azərenerji” ASC-də nə baş verir?
Balababa Rzayevin şiddətli töhmət almasının səbəbləri barədə Globalinfo.az-a açıqlama verən siyasi şərhçi Heydər Oğuzun fikrincə, Baş nazir Əli Əsədovun məlum sərəncamından belə anlaşılır ki, “Azərenerji” nəzərdə tutulandan daha artıq qazı elektrik enerjisinə çevirib:
“Bu da istər-istəməz rəsmi Bakının beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirməsində müəyyən problemlər yaradıb. Nəticədə Balababa müəllim şiddətli töhmətlə cəzalandırılıb”
Siyasi şərhçi düşünür ki, bu cəzalandırma hadisəsi Avropa İttifaqı (Aİ) və Azərbaycan arasında bağlanmış beynəlxalq müqavilələrin şərtlərinin pozulması ilə bağlı ola bilər:
“Bilirsiniz ki, 2022-ci ildə Avropa Komissiyasının Prezidenti xanım Ursula fon der Leyen Azərbaycana səfər etmiş və Prezident İlham Əliyevlə enerji sahəsində strateji tərəfdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu imzalamışdı. Memoranduma əsasən, Azərbaycan Avropaya qaz nəqlini ildə 8 milyard kub metrdən 20 milyard kub metrə çıxarmalıdır. Və bu, hər il artırıla-artırıla 2027-ci ilə qədər son həddinə çatmalıdır. Bunun üçün isə Azərbaycan “yaşıl enerji” istehsal edib yerli tələbatı bununla ödəməli və özümüzün istifadə etdiyimiz qazı isə Avropaya göndərməliyik. İlham Əliyevin bu ilin yay aylarında “Euronews” telekanalına verdiyi müsahibədən aydın olur ki, ölkəmiz artıq “yaşıl enerji istehsalı sahəsində özünü təmin edəcək səviyyəyə nəinki yetişib, hətta artıq qalan enerjinin ixracı barədə düşünür. “COP29-a ev sahibliyi edəcək ölkə kimi “yaşıl enerji”yə keçid prosesində öndə gedənlərdən olmaq bizim üzərimizə düşən öhdəlikdir”, – Əliyev həmin müsahibəsində belə demişdi. Prezident həmçinin vurğulamışdı ki, bərpaolunan enerjidən istifadəyə olduqca düşünülmüş yanaşma tətbiq edilməli, elektrik enerjisi maksimum istehsal olunmalı və təbii qaza qənaət edilməlidir. Məqsəd isə həm qazı, həm də yaşıl enerjini Avropaya nəql etməkdir. Prezidentin bu sözlərindən aydın olur ki, Azərbaycanın “yaşıl enerji” istehsalı daxili tələbatı üstələyir. O zaman təbii qazdan elektrik enerjisi almaq nəyə lazımdır? Görünür, Balababa müəllim bizim bəzi deputatlar kimi, Prezidentin sözlərini ya başa düşməyib, ya da bu sözləri eşitmək əvəzinə mürgüləyib. Öz köhnə adəti üzrə təbii qazdan elektrik enerjisi almağı davam etdirib, halbuki o qaz Avropaya nəql olunmalı imiş. Bu özbaşınalıq isə baş nazirin qəzəbinə gəlib”.
Heydər Oğuz deyib ki, bu cür sözü tərs anlayan və ya özbaşına istehsalatla məşğul olan dövlət şirkətlərinin rəhbərlərinə şiddətli töhmət vermək azdır:
“Onlar bizim beynəlxalq öhdəliklərimizi yerinə yetirməyimizə mane olduqları üçün daha ağır cəzalandırılmalıdır. Vallah, bizim hüquq-məhkəmə sisteminin sözanlamaz məmurlara niyə belə humanist yanaşdığını anlaya bilmirəm”.
Xatırladaq ki, “Azərenerji” ASC-nin adı son illər müxtəlif korrupsiya qalmaqallarında hallanır. Qurum və onun rəhbəri daha çox qaranlıq tender əməliyyatları ilə gündəmə gəlir. Hakimiyyətə yaxınlığl ilə tanənan Baba Rzayevin qəfil qəzəbə gəlməsi, şiddətli töhmət almadı səradan hadisə sayıla bilməz. Bunun ardı gələ bilər. Baba müəllim canını şiddətli töhmətlə qurtara biləcək?
Zaira Akifqızı
