ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya və Ukraynanın bir-birinin enerji obyektlərinə zərbə endirməmək barədə razılığa gəldiyini açıqlasa da, Moskvadakı mənbə son danışıqlarda belə bir qərarın qəbul edilmədiyini bildirib.
Nyus.Az xəbər verir ki, bu barədə “Agentstvo” danışıqların gedişi ilə tanış olan mənbəyə istinadən məlumat yayıb.
“Bu, Trampın ekspromtudur”, – mənbə ABŞ prezidentinin açıqlamasını belə şərh edib.
O, Rusiya tərəfinin hazırda enerji atəşkəsi ilə bağlı razılaşmaya getməyə hazır olduğuna şübhə etdiyini bildirib.
Moskva Trampın açıqlamasına hələlik rəsmi münasibət bildirməyib.
ABŞ prezidenti bazar ertəsi “Truth Social” hesabında Ukrayna və Rusiyanın qarşılıqlı şəkildə enerji obyektlərinə hücumları dayandırmaq barədə razılığa gəldiyini yazmışdı.
“Ukrayna Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbə endirməməyə razılaşdı. Rusiya da eyni addımı atmağa razılaşdı!”, – Tramp bildirib.
Lakin bundan sonra Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski daha ehtiyatlı mövqe nümayiş etdirib. O bildirib ki, tərəfdaşlar Rusiyanın Ukraynanın enerji və kritik infrastrukturuna, eləcə də ərzaq daşınması marşrutlarına hücumları dayandırmasını təmin edə bilsələr, Kiyev də qarşılıqlı zərbələrdən imtina etməyə hazırdır.
“Ukrayna Rusiyanın hər hansı razılaşmaya əməl etmək istəyinin olduğuna əmin deyil”, – Zelenski bildirib.
Kiyev buna görə tərəfdaşlarından konkret təminatlar gözləyir.
Financial Times da Trampın açıqlamasının Ukrayna rəsmiləri üçün gözlənilməz olduğunu yazır.
Qəzetin məlumatına görə, enerji atəşkəsi ideyası əslində bir müddətdir müzakirə olunur. Əvvəlcə məsələ ABŞ, Rusiya və Ukrayna nümayəndələrinin üçtərəfli danışıqlarında qaldırılıb. Fevralda həmin danışıqlar pozulduqdan sonra müzakirələr ayrı-ayrı görüşlər və qapalı kanallar vasitəsilə davam etdirilib.
FT-nin mənbələri bildirirlər ki, Ukrayna bir neçə aydır enerji obyektləri, limanlar və digər kritik infrastruktura qarşılıqlı hücumların dayandırılmasını təklif edir. Lakin Rusiya tərəfinin indiyədək bu təklifləri qəbul etmədiyi bildirilir.
Qəzetin Rusiya mövqeyi ilə tanış mənbəsi Moskva və Kiyevin mümkün enerji atəşkesi barədə müzakirələri yenidən başladığını təsdiqləyib. Bununla belə, FT-nin digər mənbələrinin iddiasına görə, Moskva qış ərəfəsində belə bir razılaşmaya getməyə həvəsli deyil.
Mənbələr bunu Rusiya tərəfinin soyuq aylarda Ukraynanın enerji sisteminə təzyiq imkanını qorumaq istəməsi ilə əlaqələndirirlər.
Trampın açıqlamasının arxasında başqa mühüm məsələ də var – yanacağın qiyməti.
ABŞ prezidenti bundan əvvəl Ukraynanın Rusiyadakı neft emalı zavodlarına hücumlarını açıq şəkildə tənqid etmiş və Zelenskidən “Rusiyada dizel istehsalını sıradan çıxarmağı dayandırmağı” tələb etmişdi. Tramp bu hücumların dizel qıtlığına və dünya bazarında qiymət artımına səbəb olduğunu bildirir.
FT-yə danışan iki yüksək vəzifəli ukraynalı məmur isə Trampın enerji atəşkesi açıqlamasının ABŞ daxili siyasəti ilə də əlaqəli olduğunu düşünür. Onların fikrincə, prezident yüksək yanacaq qiymətlərindən narazı amerikalı seçicilərə qiymətlərin aşağı salınması üçün addım atdığını göstərmək istəyir.
Lakin KSE Institute hesablamaları yanacaq bahalaşmasının əsas səbəbi barədə Trampın arqumentini şübhə altına alır.
İnstitutun FT-yə təqdim etdiyi hesablamaya görə, mart-avqust aylarında Fars körfəzi ölkələrindən dizel və qazoyl ixracı 152 milyon barel, Rusiyadan isə 68 milyon barel azalıb.
Beləliklə, Fars körfəzindən tədarükdəki azalma Rusiya ixracındakı geriləmədən təxminən 2,2 dəfə çox olub. (Musavat.com)
Nyus.Az
