Gürcüstanda Abxaziya və Cənubi Osetiya məsələsi son aylar yenidən siyasi gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilir. Görünən odur ki, Tiflisin qarşısında son dərəcə mürəkkəb sual dayanır: ölkə ərazi bütövlüyünü necə bərpa edə bilər – müharibə yolu ilə, yoxsa Rusiya ilə münasibətlərin normallaşdırılması və uzunmüddətli diplomatik strategiya ilə?
Musavat.com "Qruziya online"yə istinadən xəbər verir ki, Gürcüstanın keçmiş prezidenti Mixail Saakaşvili dünən sensasion bəyanat yayaraq ölkədə bu payız ciddi siyasi dəyişikliklərin baş verə biləcəyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, hakim “Gürcü Arzusu” Rusiya ilə diplomatik münasibətləri bərpa etmək, Abxaziya və Cənubi Osetiya ilə güc tətbiq etməmək barədə sazişlər imzalamaq, Abxaziya dəmir yolunu açmaq və ölkənin neytrallığını elan etmək niyyətindədir. Saakaşvili hətta bu addımların yaxın aylarda reallaşa biləcəyini bildirib. Lakin onun açıqlamalarının ən diqqətçəkən tərəfi odur ki, keçmiş prezident bu planları Rusiyanın tələbləri ilə əlaqələndirir və hakimiyyətin ölkənin xarici siyasət kursunu köklü şəkildə dəyişəcəyini iddia edir.
Ancaq Tiflisin hazırkı mövqeyi bu iddialarla üst-üstə düşmür. Gürcüstanın baş naziri İrakli Kobaxidze son mətbuat konfransında açıq şəkildə bildirib ki, Rusiya Abxaziya və Cənubi Osetiyanın müstəqilliyini tanımaqdan imtina etməyənədək Moskva ilə diplomatik münasibətlərin bərpası mümkün deyil. Tiflis bu əraziləri Gürcüstanın ayrılmaz hissəsi hesab edir və onların Rusiya tərəfindən tanınmasını “işğal” kimi qiymətləndirir. Burada ən mühüm məqam Gürcüstan hakimiyyətinin hazırda hərbi ssenarini gündəmə gətirməməsidir. Əksinə, Tifilis Ukrayna müharibəsindən sonra Rusiyaya qarşı "ikinci cəbhə" olmaqdan yayınır və Qərbin anti-Rusiya koalisiyasına qoşulmaqdan imtina edir. Gürcüstanın mövqeyi belədir: ölkə Rusiya ilə müharibə aparmaq istəmir, lakin ərazi bütövlüyündən də imtina etmir. Hakimiyyət hesab edir ki, hərbi qarşıdurma Gürcüstan üçün yeni fəlakətə çevrilə bilər.
Musavat.com xəbər verir ki, Qafqaz üzrə ekspert Nikoloz Metrеveli "RİA-Novosti"yə açıqlamaasında Rusiyaya qarşı müharibəyə cəlb edilmək cəhdlərinin Gürcüstanın milli təhlükəsizliyinə ciddi təhdid olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, ölkə artıq müharibənin ağır nəticələrini görüb. Rusiya dəfələrlə Gürcüstanla münasibətlərin normallaşdırılmasına hazır olduğunu bəyan edib. Moskva münasibətlərin qarşılıqlı maraqlar və praqmatik əməkdaşlıq əsasında inkişaf etdirilməsini təklif edir.Lakin Gürcüstan qarşısında əsas sual qalır: Rusiya ilə münasibətləri normallaşdırmaq ərazi probleminin həllinə gətirib çıxaracaq, yoxsa Abxaziya və Cənubi Osetiyanın mövcud statusunu daha da möhkəmləndirəcək?
Bir daha qayıdaq Saakaşvilinin iddiasına. Əgər belə bir kurs həqiqətən gündəmə gələrsə, bu, Tiflisin xarici siyasətində ciddi dönüş demək olardı. Neytrallıq Gürcüstanın Rusiya ilə birbaşa qarşıdurmadan uzaq qalmasına imkan verə bilər. Lakin bunun əvəzində ölkənin Qərblə münasibətlərinin gələcəyi, təhlükəsizlik təminatları və Avroatlantik inteqrasiya məsələləri ortaya çıxacaq.
Gürcüstanın neytral dövlətə çevrilməsi ilk baxışda Bakı üçün müsbət ssenari görünə bilər. Gürcüstanın Rusiya ilə qarşıdurmadan uzaqlaşması Cənubi Qafqazda sabitliyi gücləndirə, Azərbaycan–Gürcüstan enerji və nəqliyyat layihələrinin təhlükəsizliyini artıra bilər. Xüsusilə Bakı–Tiflis–Qars və Orta Dəhliz baxımından sabit Gürcüstan Azərbaycanın strateji maraqlarına uyğundur. Gürcüstanın Orta Dəhlizdəki rolu hələ də mühüm olaraq qalır.
Amma neytrallığın Rusiya təsirinin güclənməsi hesabına formalaşması Bakının maraqları üçün daha mürəkkəb nəticə yarada bilər. Moskvanın Gürcüstan üzərində siyasi və iqtisadi təsirinin artması Qara dənizə çıxış, enerji marşrutları və Azərbaycanın Qərbə açılan nəqliyyat xəttinin geosiyasi mühitini dəyişə bilər.
Müharibə ssenarisi isə Bakı üçün daha təhlükəlidir ki, bunu sonrakı yazılarda təhlilçilər şərh edə bilər. Bakı üçün ən əlverişli variant ərazi bütövlüyünü qoruyan, Rusiya ilə müharibədən yayınan, eyni zamanda Azərbaycanla strateji enerji və nəqliyyat tərəfdaşlığını davam etdirən sabit Gürcüstandır. (Musavat.com )
Nyus.Az
