Məlumdur ki, ölkəmizdə bələdiyyələrin yaranması, formalaşması və hüquqi bazası, məhz ümummilli lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Belə ki, 12 noyabr 1995-ci ildə qəbul olunmuş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında ilk dəfə olaraq bələdiyyələrin hüquqi statusu qanun çərçivəsində müəyyənləşdirilir. Ümummilli Liderimizin səyi ilə dövlət quruculuğu sahəsində aparılan islahatlar nəticəsində və Avropa Şurasının təklifləri nəzərə alınmaqla, ölkəmizdə ilk dəfə olaraq bələdiyyə institutu yaradıldı.
Ümumiyyətlə, yerli özünüidarə vətəndaşların fəaliyyətinin təşkilinin elə bir formasıdır ki, bu forma onlara qanun çərçivəsində yerli əhəmiyyətli məsələləri müstəqil və sərbəst şəkildə həll etmək hüququnu həyata keçirməyə imkanı verir. Bundan əlavə, bələdiyyələr qanunla müəyyən edilmiş ərazi hüdudları daxilində yerli özünüidarəetməni həyata keçirən qurumdur. Ölkəmizdə fəaliyyət göstərən hər bir bələdiyyənin öz mülkiyyəti, büdcəsi, seçkili bələdiyyə orqanları mövcuddur və bələdiyyələr qəbul olunmuş Qanun çərçivəsində səlahiyyətlərinə aid olan bir çox yerli əhəmiyyətli məsələləri müstəqil surətdə həll edirlər. Hər bir bələdiyyənin fəaliyyəti bərabərlik prinsipi əsasında qurulur və onlar bu yöndə də fəaliyyət göstərirlər. Azərbaycan Respublikasında ilk bələdiyyə seçkiləri 12 dekabr 1999-cu ildə keçirilmiş və həmin vaxtlarda Respublikamızda 2700 bələdiyyə yaradılmışdır. Bir qədər vaxt keçdikdən sonra kiçik bələdiyyələrin böyük bələdiyyələrə birləşdirilməsi səbəbindən, bu gün ölkəmizdə fəaliyyət göstərən bələdiyyələrin ümumi sayı 1771-dir. Bələdiyyələrin yaranması demokratiyanın inkişafı ilə bərabər, ölkə vətəndaşlarına idarəçilik sahəsində yaradılmış imkanın göstəricisidir.
Düzdür, bu gün bir çox bələdiyyələr öz fəaliyyətləri nəticəsində seçici etimadını qazansalar da, bəzi bələdiyyələr isə yerli sakinlərin inamsızlığını qazanmaqdadırlar. Buna da əsas səbəb, məhz onların fəaliyyətsizliyi və üzərinə düşən vəzifələrinin öhdəsindən lazımınca gələ bilməmələri olur. Bəli, KİV nümayəndəsi olaraq indiyə kimi bir çox bələdiyyələrin fəaliyyətsizliyi barədə silsilə tənqidi açıqlamalar yayımlamışıq və aidiyyatı qurumları baş verənlərlə bağlı lazımınca da məlumatlandırmışıq. Faktdır ki, belə bələdiyyələrdən biri də Rüfət Fətullayevin sədrlik etdiyi Abşeron rayonu, Masazır qəsəbə bələdiyyəsidir. Media üzərindən apardığımız araşdırmalardan, qəsəbə sakinlərinin söz-söhbətlərindən, ayrı-ayrı şəxslərin danışdıqlarından və s. bəlli olur ki, Rüfət Fətullayev bələdiyyə sədri olduğu vaxtlardan bugünə kimi Masazırda sosial problemlər aşıb-daşmaqda davam edir. Məsələn, bu qəsəbənin ərazisində zibillərin vaxtlı-vaxtında yığılmaması səbəbindən, döngə və küçələrdə xoşagəlməz mənzərə yaranır. Daha biabırçı hal odur ki, sakinlər ilin müxtəlif vaxtlarında, ələlxüsus isti yay günlərində acınacaqlı durum qarşısında əlacsız qaldıqlarından, onlar atılmalı olan zibilləri məftillər vasitəsi ilə hasarlardan asırlar. Bu da ətraf əraziyə ən pis formada iy-qoxunun yayılmasına, antisanitariyanın əmələ gəlməsinə səbəb olur. Zibillərin atılması üçün nəzərdə tutulan zibil qabları sakinlərin yaşadıqları ərazidən uzaq məsafədə yerləşdirilir ki, belə bir halın varlığı da kütləvi narazılığın əmələ gəlməsinə səbəb olur. Yəni, Rüfət Fətullayevi qəsəbə sakinlərinin üz-üzə qaldıqları belə bir problemlər deyil, gündəlik hansı yola olursa-olsun qazanc əldə etməyin yolları düşündürür. Qəsəbənin daxili yollarının bərbad halda olması, kanalizasiya probleminin “pik nöqtə”yə çatması və s., bu gün də bələdiyyə sədrinin əhəmiyyət vermədiyi məsələlərdir.
Masazır qəsəbə bələdiyyəsində problemlər heç də bunlarla yekunlaşmır. Problemlərin əmələ gəlməsinə səbəb olan hallardan biri də, bələdiyyə sədrinin hədsiz dərəcədə rüşvətə qurşanmasıdır. Məsələn, dolaşan söz-söhbətlərə görə bu şəxs hansısa qəsəbə sakininə məxsus torpaq sahəsinə aid sənədi imzalamaq üçün, bir kimsədən ehtiyat etmədən qarşı tərəfdən ən azından 1500-2000 manat rüşvət tələb edir. Bu da onu söyləməyə əsas verir ki, bələdiyyə sədrinin möhürü və tədbiq etdiyi məzəndə Masazır qəsəbə ərazisində yazılmamış qanun hesab olunur.
Rüfət Fətullayevin qol qoyduğu fırıldaq əməllərindən biri də, əmlak və torpaq vergisi borcları toplanarkən oynadığı oyun qaydaları olur. Məsələn, bu haqda bir faktı qeyd edək. Məmmədov Arif Qabil oğlu adlı şəxs və bu şəxsin ailə üzvləri 2020-ci ilin yanvar ayından Masazır qəsəbəsi ərazisində yaşayırlar. Bu ailənin üzvləri 1,5 sot, hansı ki, Çıxarışı olan torpaq sahəsində ev inşa edib həmin vaxtdan yaşasalar da, 06 oktyabr 2022-ci il tarixdə Masazır bələdiyyəsi tərəfindən Arif Məmmədova göndərilən bildirişdə “Sizin torpaqdan və əmlakdan istifadəyə görə 225 AZN vergi borcunuz var” deyə qeyd olunur. Qanunvericiliyin tələbinə görə, 1 sot torpaq sahəsindən istifadəyə görə hər sakin ildə 60 qəpik vergi borcu ödəməlidir. Yəni, torpaq vergisi haqqında Qanunun tələbi əsasında Arif Məmmədov 1,5 sot torpaq sahəsindən istifadəyə görə hər il 90 qəpik vergi borcu ödəməlidir. Ötən iki ilə görə bu şəxsin 1,5 sot torpaq sahəsindən istifadəyə görə ödəyəcəyi vergi borcunun məbləği 1 manat 80 qəpik olmalıdır. Masazır bələdiyyəsi tərəfindən Arif Məmmədova göndərilən bildirişdə isə, bu şəxsin 225 AZN vergi borcunun olduğu qeyd olunur. Elə ki, belə bir problemlə bağlı Masazır bələdiyyəsinin sədri Rüfət Fətullayevlə əlaqə saxlanılır və ondan problemin varlığına münasibət bildirməsi xahiş olunur, o halda o, “Abşeron RİH-nin başçısı cənab Abdin Fərzəliyev bizi o qədər “yükləyib ki,” bu gün nə edəcəyimizi heç özümüz də bilmirik. İndi biz nə etməliyik, müəyyən xərcləri hardan çıxarmalıyıq” deyə cavab verir.
Məlumdur ki, Masazır bələdiyyəsi respublikamızda ən böyük bələdiyyələrdən biri hesab olunur. Düşünürük ki, Abşeron RİH-nin başçısı Abdin Fərzəliyev kifayət qədər iş təcrübəsinə və idarəçilik qabiliyyətinə malik rəhbər şəxs olduğundan, çətin ki, icra başçısı Masazır bələdiyyəsinin sədri Rüfət Fətullayevlə birlikdə işləyə bilsin. Bələdiyyə sədri ilə işləməyin mümkün olmamasına səbəb olan hallardan biri də, bu şəxsin daim yalan, “gap-gop” danışması olur. Məsələn, elə ki, Rüfət Fətullayevə zəng edib hansısa məsələni öyrənmək, yaxud da onunla görüşmək istəyirsən, o halda o, “Mən İcra Hakimiyyətində tədbirdəyəm” deyə cavab verir. Bəli, bu şəxsin belə bir xüsusiyyətləri, məhz onun inamsız və etibarsız şəxs olmasına səbəb olub.
Mövzuya qayıdacağıq. Bizi izləyin.
Nyus.Az
